کانون نشاط ، پویایی و تحرک، رشد و شکوفایی دانش آموزان
دایناسورها شصت و پنج میلیون سال پیش بر اثر سرد شدن ناگهانی زمین منقرض شدند و فسیلهای باقی مانده از دایناسورها نشان میدهد که این جانور مغز کوچکی داشته است، اما هیچکدام از این دو شواهد باقی مانده ثابت نمیکند که آنها کم هوش بودهاند. دانشمندان از روش جدیدی استفاده کردهاند تا ببینند دایناسورها باهوش بودند یا کم هوش .
یکی از روشهای سنجش هوش دایناسورها: EQ
ازآنجاکه راهی برای سفر در زمان وجود ندارد و نمیتوان از دایناسورها تست آیکیو گرفت، دانشمندان علوم طبیعی از روشی غیرمستقیم برای پایش هوش جانوران منقرض شده استفاده میکنند. به این روش اندازه گیری ضریب مغزی به اختصار EQ میگویند. ضریب مغزی نسبت بین وزن مغز و اندازه بدن جانور است، که باعث برآوردی کلی از هوش حیوان میشود. در ادامه این نسبت با سایر حیوانات زنده که در جهان امروز زندگی میکنند مقایسه میشود و نتیجه مقدار هوش احتمالی جانور میشود.
یکی از دلایلی که انسان را به موجودی باهوش در طبیعت تبدیل کرده است اندازه مغز ما به نسبت بدن ماست. اندازه ضریب مغزی انسان بیش از ۵ است. البته شاید این مقدار خیلی زیاد نباشد اما در مقایسه با اندازه ضریب مغزی سایر موجودات اندازه چشمگیری است.
میمونها معمولا حیوانات باهوش در نظر گرفته میشوند. ضریب مغزی میمون سرخ ۱٫۵ و میمون کپوچین ۲٫۵ تخمین زده میشود. دلفینها تنها جانوریاند که میزان ضریب مغزی آنها بسیار نزدیک به ضریب مغزی انسان است. ضریب مغزی دلفین پوزهبطری معمولی ۳٫۶ است. ضریب مغزی دایناسورها معمولا در طیف پایین آن متغیر است. دایناسور تریسراتوپس که در فارسی به آن سهشاخچهره هم گفته میشود ضریب مغزی ناچیزی دارد و مقدار آن ۰٫۱۱ تخمین زده میشود.
میزان ضریب مغزی دایناسور براکیوسور حتی به ۰٫۱ هم نمیرسد. با اینحال برخی از دایناسورهای چابک و دوپا که بدنی پوشیده از پر داشتند و به دوره میانهزیستی یا مزوزوئیک تعلق داشتند ضریب مغزی بالایی دارند البته این جانوران به باهوشی گاوسانان امروزی مثل کل یالدار نبودند اما خیلی هم کمهوش به حساب نمیآیند.
میزان هوش دایناسورهای گوشتخوار
یکی از مواردی که نشان میدهد یک جانور باهوش است میزان توانایی آن در زنده ماندن و خورده نشدن به دست سایر جانوران درندهخوست. ازآنجاکه دایناسورهای گیاهخوار ساروپود و تیتاناسور به شدت کمهوش بودند، معمولا سایر حیوانات درنده از آنها تغذیه میکردند و برای این کار تنها نیاز داشتند کمی باهوشتر باشند و یکی از دلایلی که مغز این درندگان شکارچی بیشتر رشد کرده است به علت نیاز آنها به حس بویایی قویتر، دید وسیعتر و هماهنگی عضلانی آنها بوده است که ابزارهایی برای شکار هستند.
آیا ممکن است هوش دایناسورها تکامل پیدا کرده باشد؟
احتمال اینکه مغز و هوش دایناسورها در طول زمان تکامل پیدا کرده باشد پایین نیست. بهرحال امروزه میدانیم که نئاندرتالها به اندازه انسان امروزی باهوش نبودند اما باهوشتر از سایر پستانداران بودند.